Zajęcia wyrównawcze (dla osób, które uczęszczają na te zajęcia)

Temat: Środki stylistyczne

Przemierzając krainę zwaną językiem polskim, często możemy natrafić na epitety, porównania, onomatopeje, przenośnie, uosobienia, pytania retoryczne czy ożywienie. Dla niewprawnego poszukiwacza przygód (czyli ucznia na języku polskim 😁) stają się one przeszkodą nie od przejścia.

Dziś okiełznamy te wszystkie stwory zwane środkami stylistycznymi. Okaże się, że wcale nie są takie straszne.

Otwórzcie podręczniki na stronie 348 i 349 i zapoznajcie się z informacjami tam zamieszczonymi.

Na sam początek proszę was, abyście opisali mi własnymi słowami czym jest:

• Porównanie
• Epitet
• Onomatopeja
• Pytanie retoryczne
• Przenośnia 
• Uosobienie i ożywienie

Teraz możemy przejść dalej. Nazwijcie środki stylistyczne wyróżnione w poniższych tekstach.

Kazimierz Wierzyński 

Zielono mam w głowie

Zielono mam w głowie i fiołki w niej kwitną,

Na klombach mych myśli sadzone za młodu,

Pod słońcem, co dało mi duszę błękitną

I które mi świeci bez trosk i zachodu.

Obnoszę po ludziach mój śmiech i bukiety

Rozdaję wokoło i jestem radosną

Wichurą zachwytu i szczęścia poety,

Co zamiast człowiekiem, powinien być wiosną

Julian Tuwim

Lokomotywa

Stoi na stacji lokomotywa,

Ciężka, ogromna i pot z niej spływa -

Tłusta oliwa.

Stoi i sapie, dyszy i dmucha,

Żar z rozgrzanego jej brzucha bucha:

Buch - jak gorąco!

Uch - jak gorąco!

Puff - jak gorąco!

Uff - jak gorąco!

Już ledwo sapie, już ledwo zipie,

A jeszcze palacz węgiel w nią sypie. [...] 

Ignacy Krasicki

Mysz i kot

Mysz, dlatego że niegdyś całą książkę zjadła,

Rozumiała, iż wszystkie rozumy posiadła.

Rzekła więc towarzyszkom: «Nędzę waszą skrócę:

Spuśćcie się tylko na mnie, ja kota nawrócę!»

5

Posłano więc po kota; kot, zawżdy gotowy,

Nie uchybił minuty, stanął do rozmowy.

Zaczęła mysz egzortę*; kot jej pilnie słuchał,

Wzdychał, płakał… Ta widząc, iż się udobruchał,

Jeszcze bardziej wpadała w kaznodziejski zapał,

10

Wysunęła się z dziury — a wtem ją kot złapał.

*egzorta — krótkie kazanie okolicznościowe.